Babunların Kronik Stresle Mücadelesi ve Yaşam Süreleri

Biyologlar, Kenya’da 300 babun üzerinde yaptıkları araştırmada, dişi babunların stres altında erken ölme riski taşıdığını ortaya koyuyor.

Kenya’nın geniş ovalarında yaşayan dişi babunlar, kuraklık, yağmur sezonları ve üreme durumları gibi faktörler nedeniyle hayatları boyunca yüksek stres hormonlarına maruz kalıyorlar. Bu durum, düşük stres seviyelerine sahip olanlara göre daha yüksek ölüm riskini beraberinde getiriyor.

San Antonio – Teksas Üniversitesi’nde Yardımcı Biyolojik Antropoloji Profesörü Fernando Campos, sosyal çevrenin kronik stresin en büyük kaynağı olabileceğini belirtiyor. Hiyerarşinin düşük seviyelerinde bulunan, yiyeceklerden mahrum bırakılan, sürekli saldırıya uğrayan veya saldırgan kişiler tarafından tehdit edilen babunlar, kronik stresin etkilerine maruz kalıyorlar.

Araştırmacılar, Amboseli Babun Projesi kapsamında yaklaşık 300 babunu doğdukları günden öldükleri güne kadar takip ederek, stres hormonları olan glukokortikoid seviyelerini analiz etmişler. Yapılan analizler sonucunda, glukokortikoid seviyeleri yüksek olan dişi babunların genç yaşlarda ölme eğiliminde olduğu tespit edilmiştir.

Campos ve ekibi, glukokortikoid seviyelerinin sürekli yüksek olmasının bir bireyin ömrünü 5,4 yıl kadar kısaltabileceğini ortaya koyan bir model geliştirmişlerdir. Araştırmacılar, elde ettikleri sonuçları Science Advances dergisinde yayımlamışlardır.

Bu araştırma, stres hormonlarının sağlık üzerindeki etkilerini gözler önüne sermekte ve glukokortikoid seviyelerinin kalp damar hastalıkları ve bağışıklık işlevinin zayıflamasına neden olabileceğini göstermektedir.

Çalışmada sadece dişi babunlara odaklanılmış olup, erkek babunların takibi zor olduğundan dolayı bu duruma yer verilmemiştir. Bununla birlikte, insanlardaki stres hormonları ile yaşam süresi arasındaki ilişkinin incelenmesinde babunların model olarak kullanılabileceği vurgulanmıştır.

Campos, bu araştırmanın, doğadaki yabani hayvanlarda stresin nasıl etkiler yarattığını anlamak adına önemli olduğunu belirtmektedir. Babunlar üzerinde elde edilen bulgular, glukokortikoid seviyeleri ile evrimsel uyum arasındaki bağlantıyı gözler önüne sermektedir.

Yazar: Emily Cerf/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Babun Çalışması, Kronik Stresin Ömrü Nasıl Kısalttığını Gösteriyor yazısı ilk önce Popular Science üzerinde ortaya çıktı.